Osmolarite, 1 litre solüsyon içerisindeki çözünmüş partiküllerin miktarı olarak tanımlanır. Birim olarak osmol/Lt olarak gösterilir. Plazmanın normal osmolaritesi 285 ± 10 mOsm’ dur. 295 ↑ Hipertonik, 275 ↓ Hipotoniktir. Paranteral yolla verilen sıvılar için en düşük osmolarite 180 mOsm olmalıdır. Kanda üre ve glukoz artmamışsa Na+ düzeyinde hesaplanan değer doğru olarak serum osmolaritesini gösterir.
Şayet üre ve kreatinin artmışsa osmolarite : pOsm : 2x Na+ + glukoz /18 + BUN /2,8 formülü ile hesaplanır.
Hesaplanan serum osmolaritesi şu formülle hesaplanır:
Burada:
- Na⁺: Serum sodyum düzeyi (mEq/L)
- Glukoz: mg/dL cinsinden kan şekeri
- BUN: Kan üre azotu (Blood Urea Nitrogen) (mg/dL)
Alternatif formül (Eğer osmotik olarak aktif maddeler varsa):
Bu formüle alkol, metanol veya etilen glikol gibi toksik maddeler dahil edilirse hesaplanan osmolarite daha doğru olur.